Voor veel organisaties stond 2 augustus 2026 al maanden met rood omcirkeld in de agenda. Op die datum zouden de zwaarste regels uit de Europese AI-verordening gaan gelden. Op het laatste moment is dat beeld veranderd. Tijd voor een nuchter overzicht: wat is uitgesteld, en wat geldt nu al wel?
De AI Omnibus is van kracht
De Europese Commissie stelde in november 2025 een pakket wijzigingen voor, de zogeheten Digital Omnibus on AI. Na onderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie is dat pakket aangenomen als Verordening (EU) 2026/1744. De tekst verscheen op 24 juli 2026 in het Publicatieblad en trad op 27 juli in werking, net op tijd voor de oorspronkelijke deadline.
Wat is uitgesteld
- Zelfstandige hoog-risico AI-systemen (bijlage III, zoals AI bij werving en selectie, toegang tot onderwijs en kredietbeoordeling): van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027.
- Hoog-risico AI in gereguleerde producten (bijlage I, zoals medische hulpmiddelen): van 2 augustus 2027 naar 2 augustus 2028.
- Watermerken voor bestaande generatieve AI: systemen die al voor 2 augustus op de markt waren, krijgen tot 2 december 2026 om AI-gegenereerde content machineleesbaar te markeren.
Wat níet is uitgesteld
De kop “AI-wet uitgesteld” klopt maar half. Een groot deel van de regels geldt gewoon:
- De verboden AI-praktijken gelden al sinds februari 2025. Daar komt een nieuw verbod bij op systemen die realistische intieme beelden of misbruikmateriaal genereren.
- De transparantieverplichtingen uit artikel 50 gelden sinds 2 augustus 2026. Wie een chatbot inzet, moet duidelijk maken dat mensen met AI praten.
- De regels voor grote taalmodellen (general-purpose AI) blijven ongewijzigd van kracht.
- AI-geletterdheid blijft verplicht, al is de formulering zachter geworden: organisaties moeten de AI-kennis van hun medewerkers ondersteunen, in plaats van een bepaald niveau te garanderen.
Daarnaast krijgt het Europese AI Office meer bevoegdheden, onder meer voor toezicht op systemen die op grote taalmodellen zijn gebouwd.
Wat betekent dit voor zorg, onderwijs en overheid?
Het uitstel geeft lucht, maar geen vrijbrief. Ons advies aan klanten is drieledig:
- Breng je AI-gebruik in kaart. Welke toepassingen raken mogelijk een hoog-risicocategorie, bijvoorbeeld rond personeelsselectie of toegang tot voorzieningen? Die classificatie moet je in december 2027 hoe dan ook rond hebben.
- Regel transparantie nu. Medewerkers en cliënten moeten weten wanneer ze met AI te maken hebben. Dat is geen toekomstmuziek meer.
- Investeer in AI-geletterdheid. Een korte training over wat een taalmodel wel en niet kan, voorkomt de meeste fouten in de praktijk.
Hoe Morvic hiermee omgaat
Morvic is vanaf het begin gebouwd voor sectoren waar privacy en verantwoording zwaar wegen. Onze agents ondersteunen medewerkers, maar nemen geen besluiten over mensen. Wat in de chat met AI gebeurt, is voor de gebruiker zichtbaar als AI. En we volgen de uitwerking van de regels op de voet, zodat onze klanten dat niet allemaal zelf hoeven te doen.
In de komende weken gaan we dieper in op het Nederlandse toezicht en op wat artikel 50 concreet vraagt van organisaties die AI gebruiken.
Bronnen: Verordening (EU) 2026/1744 (AI Omnibus), Publicatieblad van de EU, 24 juli 2026; Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening).
